۱. مشکلات مربوط به سرمایش و سیکل تبرید

اصلی‌ترین وظیفه یک اسپلیت، جذب گرمای محیط داخلی و دفع آن به فضای بیرون است. اختلال در این روند، شایع‌ترین شکایت کاربران است که به شکل “پرتاب باد گرم” خود را نشان می‌دهد.

۱.۱. نشتی و کمبود گاز مبرد (Refrigerant Leak)

کولرهای گازی برخلاف کولرهای آبی، گاز مصرف نمی‌کنند؛ بلکه گاز در یک سیکل بسته در جریان است. افت فشار گاز تنها به دلیل نشتی در اتصالات، لوله‌های مسی یا شیرها رخ می‌دهد.

علائم کمبود گاز در کولر گازی

کاهش سرمایش تنها یکی از علائم است. علائم فنی‌تر عبارتند از:

یخ‌زدگی لوله رفت (لوله نازک‌تر) در کندانسور

وقتی فشار گاز در سیستم افت می‌کند، دمای تبخیر مبرد در اواپراتور به زیر صفر درجه سانتی‌گراد می‌رسد و رطوبت هوا روی لوله‌ها یخ می‌زند. مقاله خرابی های رایج کولر گازی در این خصوص توضیحات تخصصی ارائه میکند.

اندازه‌گیری ساب‌کول (Subcooling) و سوپرهیت (Superheat)

برای تشخیص دقیق کمبود گاز در سیستم‌های دارای شیر انبساط حرارتی (TXV)، تکنسین‌های حرفه‌ای از محاسبه سوپرهیت استفاده می‌کنند. این پارامتر اختلاف بین دمای خط مکش و دمای اشباع اواپراتور را نشان می‌دهد. سوپرهیت بالا به معنای کمبود گاز است. مقاله

۱.۲. از کار افتادن کمپرسور (قلب تپنده سیستم)

کمپرسور وظیفه تراکم گاز مبرد را بر عهده دارد. اگر پنل داخلی روشن است اما دستگاه خنک نمی‌کند، ممکن است کمپرسور استارت نخورد.

بررسی سیم‌پیچ‌های کمپرسور (تست اهمی)

برای بررسی سلامت مکانیکی و الکتریکی کمپرسور، باید مقاومت بین سه پایه مشترک (C)، استارت (S) و رانینگ (R) بررسی شود.

فرمول تست مقاومت سیم‌پیچ کمپرسور

تکنسین با استفاده از مولتی‌متر، مقاومت پایه‌ها را اندازه می‌گیرد. از نظر تئوری و عملی، همیشه باید رابطه ریاضی زیر برقرار باشد:

در این معادله، مقاومت بین پایه استارت و رانینگ ($R_{c}$) باید برابر با مجموع مقاومت پایه‌های دیگر باشد. اگر مقاومت بی‌نهایت (OL) باشد، کمپرسور سوخته است.

۲. مشکلات آبریزش و رطوبت

چکه کردن آب از پنل داخلی یکی از آزاردهنده‌ترین خرابی‌های رایج اسپلیت است که می‌تواند باعث خرابی گچ دیوار و کاغذ دیواری شود.

۲.۱. گرفتگی مسیر تخلیه (درین – Drain)

رطوبت جذب شده از محیط به صورت قطرات آب در سینی درین (زیر اواپراتور) جمع شده و از طریق شلنگ تخلیه خارج می‌شود.

دلایل اصلی انسداد شلنگ درین

• تجمع گرد و غبار، پرز فرش و ترکیب آن با رطوبت که ایجاد لجن می‌کند.
• عدم شیب‌بندی مناسب لوله تخلیه در زمان نصب اولیه.
• تا خوردگی لوله خرطومی درین پشت پنل.

تجمع باکتری و جلبک در سینی درین

گاهی اوقات گرفتگی فیزیکی نیست، بلکه رشد بیوفیلم‌ها و جلبک‌ها در اثر راکد ماندن آب باعث مسدود شدن سوراخ خروجی می‌شود.

راهکار پیشگیری: قرص‌های ضد جلبک

استفاده فصلی از قرص‌های مخصوص سینی درین (Pan Tablets) می‌تواند از تشکیل این رسوبات بیولوژیکی و بوی بد پنل جلوگیری کند.

۳. خرابی‌های الکترونیکی و برد دستگاه

با ورود تکنولوژی اینورتر (Inverter)، سیستم‌های الکترونیکی کولرهای گازی بسیار حساس‌تر شده‌اند و نوسانات برق آسیب جدی به آن‌ها وارد می‌کند.

۳.۱. سوختن خازن راه‌انداز (Run Capacitor)

در اسپلیت‌های معمولی (دور ثابت)، خازن وظیفه تامین گشتاور اولیه برای راه‌اندازی کمپرسور و فن بیرونی را دارد.

علائم خرابی خازن

از دیگر خرابی های رایج کولر گازی میتوان به احتمال اینکه اگر خازن ضعیف یا سوخته باشد، کمپرسور صدای “هوم” می‌دهد اما روشن نمی‌شود. در نهایت اورلود (Overload) حرارتی عمل کرده و برق کمپرسور را قطع می‌کند

تفاوت خازن کمپرسور و خازن فن

معمولاً در یونیت خارجی از خازن‌های دوگانه (Dual Run Capacitor) استفاده می‌شود که دارای سه پایه HERM (برای کمپرسور)، FAN (برای فن کندانسور) و C (مشترک) هستند. باد کردن سطح بالایی خازن، نشان‌دهنده خرابی قطعی آن است.

۴. سوالات متداول (FAQ)

در این بخش به پرتکرارترین سوالات کاربران در زمینه عیب‌یابی کولر گازی پاسخ داده‌ایم: